cibölümde ise a’ cümlesi 4 kez tekrar edilerek, cümlenin top-lam uzunluğu 16 ölçüye ulaşmıştır. Buna rağmen b’ cümlesi ilk bölümdeki cümlelerde olduğu gibi iki kez söylenmiş ve toplam uzunluğu 8 ölçüde kalmıştır. Kısacası formdaki sistematiği ve si-metriyi bozan uygulama II. Bölümün ilk cümlesinin dört Mastareki (-mek, -mak) eklendiği zaman anlamsız olan kelimeler ile biten cümlelere isim kökü cümlesi adı verilmektedir. Bir cümlenin isim kökü olup olmadığını anlamak için cümlenin fiilinin çekimsiz halinin isim olup olmadığını kontrol edebiliriz. 2 yorum yazılmış, sizde hemen aşağıdan yorum yazabilirsiniz "10 Hanidemiştik ya Geniş Zaman için iki tane yardımcı fiilimiz var. Bunlar DO ve DOES. Hadi bunları kullanarak olumsuz yapılarımızı elde edelim. I do not read a book. You do not read a book. We do not read a book. They do not read a book. He does not read a book. She does not read a book. Walterın tane tane konuştuğu İngilizcesi çok faydalı olacak ve her bölümü soluksuz izleyeceksiniz. Hala izlemediyseniz mutlaka izlenecekler listenize almayı unutmayın. Soru cümlesi; I will drink. (Ben içeceğim.) I will not drink. (Ben içmeyeceğim.) Will I drink? Şimdi bu fiillerin Geniş/Şimdiki Zamanda (Präsens Genişzamanda düzenli (ve bazı düzensiz) fiiller Geniş zamanın kullanımı. 1.-) Geniş zaman (veya sadece ‘the present’) şu andaki bir eylemin gerçekleştiğini belirtmek için kullanılır. Temel olarak İngilizce geniş zaman (‘ben yerim’) ve şimdiki zaman olarak (‘ben yiyorum’) karşılık gelir: Fiillerdezaman belirlenimi üç zamana göre yapılandırılır (Smith 2005: 420): a) Konuşma Zamanı: Sistemin merkezinde yer alır ve zaman ifadesi için temel alınan noktadır. b) Gönderim Yapılan Zaman: Bir cümlenin zamansal perspektifidir; aksine dikkat çekilmediği takdirde, konuşma anının önce ya da sonrasıyla eş zamanlıdır. wbdG. Çekimli Fiillere 20 Örnek Çekimli fiiller ile ilgili örneklere geçmeden önce kısaca çekimli fiilin ne olduğunu söyleyerek başlayalım Çekimli fiil, bir fiil köküne kip eki ve kişi eki getirilmesi ile oluşur . Mesela koş- fiiline -ecek helecek zaman ekini ve 1. Tekil şahıs ekini getirirsek " koş-acak-ım" olur . Yani çekimli fiildir . Bir kelimenin çekimli fiil olduğunu anlamak için " ben, sen, o, biz, siz, onlar" şahıslarına göre çekimlenmesi gerekir . Aşağıdaki örneklerde kırmızı renkle yazılan kelimeler kip ve kişi aldığı için çekimli fiillerdir . Örnekler 1. Havalar ısınınca sokaktaki çeşmeden daha çok su içmeye başladık . görülen geçmiş zaman , 1. Çoğul şahıs 2. Öğretmenimiz "çocukluk" konusunda bir şiir yazmamızı istemiş . öğrenilen geçmiş zaman 3. Tekil şahıs 3. İşler kötü gidince babam başka bir işe başlamaya karar verdi . görülen geçmiş zaman 3. Tekil şahıs 4. Keloğlan arkadaşlarını kaybedince köye doğru yürümeye başlar . geniş zaman 3. Tekil şahıs 5. Verdiğim ödevleri yarın getireceksiniz . gelecek zaman 2. Çoğul şahıs 6. En sevdiği elbisenin düğmesini kopartmışlar . öğrenilen geçmiş zaman 3. Çoğul şahıs 7. Mahallenin girişindeki yola asfalt döküyorlar . şimdiki zaman 3. Çoğul şahıs 8. Yarın arkadaşımızın düğünü için Sivas'a gideceğiz . gelecek zaman 1. Çoğul şahıs 9. Kafasını duvara çarpınca çok ağrımış . öğrenilen geçmiş zaman 3. Tekil şahıs 10. Öğretmenimiz konuşurken onu çok iyi dinlemeliyiz . gereklilik kipi , 1. Çoğul şahıs 11. Bugünkü ödevlerimizi hep beraber yapalım . istek kipi, 1. Çoğul şahıs 12. Yarın söylediğim yere gecikmeden gitsin . emir kipi , 3. Tekil şahıs 13. Gelecek hafta marketten aylık alışverişimizi yapacağız . gelecek zaman , şahıs 14. Yaralılar ambulansla en yakın hastaneye kaldırıldılar . görülen geçmiş zaman 3. Çoğul şahıs 15. En sevdiğim dizinin yeni bölümünü izliyorum . şimdiki zaman, 1. Tekil şahıs 16. Geçen sezon ligde gol kralı o olmuş . öğrenilen geçmiş zaman 3. Tekil şahıs 17. Sana olan güvenimi boşa çıkardın . görülen geçmiş zaman 2. Tekil şahıs 18. Güneş doğudan doğar . geniş zaman , 3. Tekil şahıs 19. Her yıl bu zamanlarda memleketimizi ziyarete gideriz . geniş zaman , 1. Çoğul şahıs 20. Gelecek yıl yaz tatilinde Antalya'ya gidecekler . gelecek zaman 3. Çoğul şahıs eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > Türkçe dersi ile ilgili konu anlatımlar > kelime türleri, sözcük türleri ile ilgili konu anlatımlar ŞİMDİKİ ZAMAN EKİ NEDİR ŞİMDİKİ ZAMAN KİPİ NEDİR ÖZELLİKLERİ ÖRNEKLERİ -YOR TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM Fiile getirildiği zaman fiilin "ŞİMDİ, ŞU ANDA" yapıldığı söyleyen, haber veren, bildiren kiptir. Eylem kök ya da gövdelerine “-yor” ekinin getirilmesiyle yapılır. Anlamı -İçinde bulunduğumuz zaman dilimi içinde başlamış; ama henüz bitmemiş, sürmekte olan bir eylemin anlatımında kullanılır. Örnekler Mutfakta yemek hazırlıyor. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Şimdi hazırlıyor. Masanın başında ders çalışıyorum. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Şimdi çalışıyorum. Güneş tüm kızıllığıyla dağların ardından kayboluyor. Başım çok ağrıyor, ben doktora gidiyorum. Yemeğe gelemeyeceğiz, Ahmet’le ders çalışıyoruz. Bayramlaşmak için size geliyorum. Kemanının tellerini yıpratıyorsun. Çocuk bütün dikkatiyle ders dinliyor. Ayşe’ye geçen gün gördüğümüz kazayı anlatıyordum. -“-dır, -dir” ek-eylemiyle kullanıldığında olasılık anlamı kazanır. Örnekler Bu saatte evde uyuyordur. Şimdiki Zamanın Olumlu Hali Şimdi ders anlatıyor. Çocuklar bahçede futbol oynuyorlar. Öğrencilerin sınavlarını okuyorum. Uyarı Eğer fiil a, e harfleri ile bitiyorsa a, e harfleri ı, i, u, ü harflerine dönüşür. Olumsuzda bu değişme olmaz. dinle + yor dinliyor başla + yor başlıyor oyna+ yor oynuyor Öğrenciler otobüs bekliyor. beklemek Öğretmen konuyu tekrarlıyor. tekrarlamak Bahçıvan bahçeyi suluyor. sulamak Bu kural tek heceli iki fiil için de geçerlidir. de + yor diyor ye + yor yiyor Şimdiki Zamanın Olumsuz Hali Örnekler Öğretmen öğrencilere kötü not vermiyor. Ben sigara içmiyorum. Öğrenciler derste hiç konuşmuyor. Uyarı Türkçede olumsuzluk eki ma, me ekleridir. Fakat Şimdiki zamanda -mı, -mi, -mu, -mü eklerine dönüşür. Soru eki ile olumsuzluk eki birbiriyle karıştırılmamalıdır. Olumsuzluk eki Şimdiki zamandan önce, Soru eki ise Şimdiki zamandan sonra gelir. Örnek koş - mu Olumsuzluk eki - yor mu Soru Eki - yum? Şimdiki Zamanın Soru Hali Örnekler Anneni çok özlüyor musun? Öğretmeninizi seviyor musunuz? Sen beni tanıyor musun? Uyarı Şimdiki zaman anlamı -makta, -mekte ekleriyle de sağlanır. Örnekler Şimdi ders çalışmaktalar. Şimdi ders çalışıyorlar. Ayak sesleri duymaktayım. Ayak sesleri duyuyorum. Sonuç olarak Eylemin yapılırken bilgi söylendiğini bildirir. Eylemin yapıldığı anla söylendiği an aynıdır. Eylem+-yor=şimdiki zaman Örnekler Zaman değiş-i-yor. Neden gülü-yor-sun? KONUYU DAHA İYİ ANLAYABİLMENİZ İÇİN AŞAĞIDAKİ VİDEOLARIMIZI İZLEYEBİLİRSİNİZ KULLANIMI ŞEKİLLERİ 1. Fiilin içinde bulunulan zaman içerisinde ve konuşma anında yapılmakta olduğunu anlatır. Şimdi, odasında ders çalışıyor. Bütün çocuklar, dışarıda oyun oynuyorlar. 2. Şimdiki Zaman, Geniş Zaman yerine kullanılır. Her gün düzenli olarak iki saat ders çalışıyor. Her gün düzenli olarak iki saat ders çalışır. Babam hiç sigara kullanmıyor. Babam sigara kullanmaz. 3. Şimdiki Zaman Gelecek Zaman yerine kullanılır. Bekleyin biraz sonra ben de geliyorum . Bekleyin biraz sonra ben de geleceğim. Yarın sabah yola çıkıyoruz. Yarın sabah yola çıkacağız. 4. Şimdiki zaman, Duyulan geçmiş zaman yerine kullanılır. Geçen hafta annesinin ve babasının yanına gidiyor ve onları çok üzüyor. Geçen hafta annesinin ve babasının yanına gitmiş ve onları çok üzmüş. Dün akşam babasına kızıyor ve evden çıkıp gidiyor. Dün akşam babasına kızmış ve evden çıkıp gitmiş. Uyarı et, git, tat fiillerinde t harfi d harfine dönüşmektedir. Bütün yemeklerden tadıyor. Nereye gidiyorsun? Babasına yardım ediyor. ÇEKİMLİ FİİLLER, KİPLER ÇEŞİTLERİ, ŞAHIS EKLERİ, HABER KİPLERİ, DİLEK KİPLERİ ÖZET ANLATIM Fiilin en temel özelliği; o eylemi yapan bir kişisinin ve yapılma zamanının bulunmasıdır. Yani işin kim tarafından ve ne zaman yapılmış olduğunu belirtmesidir. Bir fiilin kip ve Kişi ile ifade edilmiş haline “çekimli fiil” denir. Peki, bir fiile çekimli fiil diyebilmemiz için gerekli olan şeyler nelerdir? Fiil kök ya da gövdesi + Kip eki + Kişi Eki = Çekimli fiil Oku + yor + um = Çekimli fiil Kurut + acak + sın = Çekimli fiil Bak + ar + ız = Çekimli fiil Gel + meli + ler = Çekimli fiil Yani Fiil kök gövde + kip eki + Kişi eki sıralamasından ibarettir. Çekimli fiil, zamana ve şahsa bağlanmış bir hareketi karşılayan kelimedir. Zamanı ve kişisi sağlayan unsurlar da kip ve Kişi ekleridir. Yukarıdaki formülde olduğu gibi sırasıyla fiil kök ya da gövdelerine haber ya da dilek kiplerinden biri ve daha sonra Kişi eki getirilerek fiil çekimi yapılır. Genel anlamda fiil çekimi bu şekilde oluşmaktadır. Bu yüzden öncelikle kip nedir? Kişi ekleri nelerdir? Bunları inceleyelim. KİŞİ EKLERİ, ŞAHIS EKLERİ Kişi ekleri, eylemin hangi Kişiler tarafından yapıldığını gösterir. Türkçede ben sen, o biz, siz onlar olmak üzere altı Kişi vardır. Fiillerin bu Kişilere göre çekimlenmesini sağlayan Kişi ekleri şunlardır Tekil Kişi Eki Ben / -m, -ım, -im, -um, -üm Tekil Kişi Eki Sen / -n, -sın, -sin, -sun, -sün Tekil Kişi Eki O / -eki yoktur- Çoğul Kişi Eki Biz / -ız, -iz, -uz, -üz, -k Çoğul Kişi Eki Siz / -sınız, -siniz, -sunuz, -sünüz Çoğul Kişi Eki Onlar / -lar, -ler Görmeli – y – im Görmeli – sin Görmeli – yok Görmeli – y – iz Görmeli – siniz Görmeli – ler NOT Fiillerin teklik üçüncü Kişi çekiminde Kişi eki yoktur, ancak yine de teklik üçüncü Kişi ifadesi taşırlar. KİP EKLERİ, FİİL KİPLERİ Fiil kök ve gövdelerinin bildirdiği eylemi, zamana ve biçime bağlayan eklere “kip” denir. Bir fiilin zaman ve anlam özelliğine göre şekillenmesi bu ekler sayesinde olur. Fiil kipleri, haber kipleri bildirme kipi ve dilek kipi tasarlama kipi olmak üzere ikiye ayrılır. Haber kipleri fiilin hangi zamanda geçtiği belirtmekte, dilek kipleri ise fiilin yapılış şeklini göstermektedir. A. HABER KİPLERİ NEDİR ÖRNEKLERİ ÖZELLİKLERİ BİLDİRME KİPLERİ NELERDİR Fiile getirildikleri zaman fiilin "ŞİMDİ Mİ, GELECEKTE Mİ, GEÇMİŞTE Mİ, YOKSA HER ZAMAN MI" yapıldığı söyleyen, bize HABER veren, BİLDİREN eklere haber kipleri denir. Fiilin NE ZAMAN gerçekleştiğini söyleyen, haber veren, bildiren eklerdir veya kiplerdir. Haber Kipleri = Bildirme Kipleri Haber kipleri; ŞİMDİ, GELECEK, GENİŞ VE 2 TANE GEÇMİŞ olmak üzere 5'e ayrılır. 1. ŞİMDİKİ ZAMAN KİPİ -yor Fiile getirildiği zaman fiilin "ŞİMDİ, ŞU ANDA" yapıldığı söyleyen, haber veren, bildiren kiptir. Şimdiki zaman kipinin eki -YOR'dur. Örnekler Mutfakta yemek hazırlıyor. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Şimdi hazırlıyor. Masanın başında ders çalışıyorum. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Şimdi çalışıyorum. Güneş tüm kızıllığıyla dağların ardından kayboluyor. Başım çok ağrıyor, ben doktora gidiyorum. Yemeğe gelemeyeceğiz, Ahmet’le ders çalışıyoruz. Bayramlaşmak için size geliyorum. Kemanının tellerini yıpratıyorsun. 2. GELECEK ZAMAN KİPİ -acak veya -ecek Fiile getirildiği zaman fiilin "GELECEKTE" yapıldığı söyleyen, haber veren, bildiren kiptir. Şimdiki zaman kipinin ekleri -ACAK, -ECEK'tir. Örnekler Ödevini odasında yapacak. NE ZAMAN gerçekleşecek? Cevap Gelecek bir zamanda yapacak. Hata yaptıklarını elbet göreceksiniz. NE ZAMAN gerçekleşecek? Cevap Gelecek bir zamanda göreceksiniz. Aksam Türkiye maçını seyredeceğiz. Okullar Eylül’ün ilk haftası açılacak. Bu yıl şarkı yarışmasının besincisi düzenlenecek. Merhumun naaşı öğle namazından sonra toprağa verilecek. Ağrıları arttığından artık ameliyat olacak. GEÇMİŞ ZAMAN KİPLERİ GÖRÜLEN VE DUYULAN OLMAK ÜZERE 2'YE AYRILIR 3. GÖRÜLEN GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ / BİLİNEN GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ -dı, -di, -du, -dü Fiile getirildiği zaman fiilin "GEÇMİŞTE" olduğunu ve gerçekleşirken "GÖRÜLDÜĞÜNÜ, BİLİNDİĞİNİ" haber veren, söyleyen, bildiren kiptir. Şimdiki zaman kipinin ekleri -DI, -Dİ, -DU, -DÜ'dür. Örnekler Arabasına telaşla bindi. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Geçmişte bindi ve bindiği görüldü. Saat 3'te başladınız. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Geçmişte başladınız ve başladığınız görüldü. *Uyarı Görülen geçmiş zaman ekleri sertleşme benzeşme olayından dolayı -tı, -ti, -tu, -tü olabilir. Örnekler aldı -> açtı geldim -> geçtim koyduk -> koştuk gördü -> küstü 4. DUYULAN GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ / ÖĞRENİLEN GEÇMİŞ ZAMAN KİPİ -mış, -miş, -muş, -müş Fiile getirildiği zaman fiilin "GEÇMİŞTE" olduğunu ve gerçekleşirken o olayın görülmeyip başkasından "DUYULDUĞUNU, ÖĞRENİLDİĞİNİ" haber veren, söyleyen, bildiren kiptir. Şimdiki zaman kipinin ekleri -MIŞ, -MİŞ, -MUŞ, -MÜŞ'tür. Örnekler Ben iki yaşımdayken konuşmaya başlamışım. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Geçmişte konuşmaya başlamışım ve konuşmaya başladığımı başkasından duymuşum. Dedenler markete gitmişler. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Geçmişte markete gitmişler ve markete gittiklerini ben görmedim fakat öğrendim. O dönemde çok sıkıntı çekmiş. Gitar kursuna gidebilmek için para biriktirmiş. Davet edilmedikleri halde düğüne gelmişler. Yorgunluktan bir kenarda uyuyakalmışım. Henüz altı aylıkken yürümeye başlamışım. *Uyarı Duyulan geçmiş zaman kipleri cümlede kullanılışına göre "KİŞİSEL GÖRÜŞ" bildirebilir. Örnekler Üzerindeki mont sana çok yakışmış. Bu cümlede başkasından duyma anlamı yoktur. Giyilen mont söyleyen tarafından görülüyor. Duyulan geçmiş zaman kullanmasının nedeni montun yakıştığı ile ilgili bilgi yelpazesi. com kişisel görüşünü söylemektir. Bu şekilde kullanılsa bile tamam anlam olarak kişisel görüştür fakat dilbilgisi olarak buradaki -mış eki duyulan geçmiş zaman kipidir. 5. GENİŞ ZAMAN KİPİ [-r, olumsuzu -z] Fiile getirildiği zaman fiilin "GEÇMİŞTE" başladığını, "ŞİMDİ" devam ettiğini, "GELECEKTE" de devam etme ihtimalinin olduğunu söyleyen, haber veren, bildiren kiptir. Bu kip "geçmiş, şimdi, gelecek" zamanları içine aldığı için GENİŞ zaman kipi denmiştir. Geniş zaman kipinin eki -r, olumsuzu -z'dir. Örnekler Sabahları erken kalkarım. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Her zaman erken kalkarım. Asla işe geç kalmazsın. NE ZAMAN gerçekleşiyor? Cevap Her zaman işe zamanında gelirsin, hiçbir zaman geç kalmazsın. Her sabah kahvaltıdan önce mutlaka elma yer. Akşamları hiç sıkılmadan beş saat müzik yaparız. Sinemaya hiçbir zaman gitmezler. Kahvenin iyisi burada içilir. Yalnız kaldıkça sessizliği dinlersin. *Uyarı OLUMSUZLUK EKİYLE KULLANILAN -Z'YE DİKKAT! - 1. Tekil ve 1. Çoğul kişilerde -z yoktur. Örnekler koşarım - KOŞMAM -z düşmüş koşarsın - koşmazsın koşar - koşmaz koşarız - KOŞMAYIZ -z düşmüş koşarsınız - koşmazsınız koşarlar - koşmazlar B. DİLEK KİPLERİ NEDİR DİLEK KİPİ ÖRNEKLERİ ÖZELLİKLERİ ÇEŞİTLERİ -Fiile getirildikleri zaman fiilin yapılmasının "GEREKLİ, ŞART" olduğunu, "İSTENDİĞİNİ, EMREDİLDİĞİNİ" söyleyen kiplere dilek kipleri denir. -İşin yapılıp yapılmayacağı da belli değildir. -Bu kiplerde zaman anlamı yoktur. Zaman anlamı olsaydı bu kiplere dilek kipleri değil haber kipleri derdik. Bu kiplerle çekimlenmiş fiiller eylemin yapılış zamanını belirtmezler. -Dilek tasarı kipleri 4’e ayrılır 1- GEREKLİLİK KİPİ -meli, -malı Fiile getirildiği zaman o işin fiilin yapılmasının "GEREKLİ" olduğunu söyleyen kiptir. Ekleri -meli/-malı’dır. Fiil çekimi Çalış-malı-y-ım Çalış-malı-sın Çalış-malı Çalış-malı-y-ız Çalış-malı-sınız Çalış-malı-lar Düzenli ders çalışman gerekli. Düzenli ders çalışmalısın. Hedefimi belirlemem lazım. Hedefimi belirlemeliyim. Bu kip eki eylemin yapılmasının gerekli olduğunu, yapılmasının arzu edildiğini belirtir. Ben ödevimi yapmalıyım. Ödevimi yapmak zorundayım ya da yapmam gerekir anlamında Güzel bir resim yapmalıyım. Güzel bir resim yapmak arzusundayım anlamında Gereklilik kip ekini alan fiiller olumsuza çevrilirken fiil kök veya gövdesinden sonra –ma/-me olumsuzluk ekleri kullanılır. Kip eki olumsuzluk ekinden sonra kullanılır. Eve git-meli-y-im. Eve git-me-meli-y-im. “mi” soru ekini aldığında Eve git-meli-y-im......................... Eve gitmeliyim. olumlu Eve git-meli mi-y-im?.................... Eve meli miyim? olumlu soru Eve git-me-meli mi-y-im?............... Eve gitmemeli miyim? olumsuz soru “mi” soru eki her zaman ayrı yazılır. “mi”den sonra gelen ekler “mi” ile bitişik yazılırlar. Okumalı mıyım? Okumalı mısın? Gereklilik kipi cümleye olasılık/ihtimal anlamı katabilir. Öğrenciler bahçede olmalı. Öğrencilerin bahçede olma ihtimali, olasılığı var. 2- ŞART KİPİ /KOŞUL KİPİ -se, -sa Fiile getirildiği zaman bir işin yapılması için başka bir işin yapılmasının "ŞART" olduğunu söyleyen kiptir. Bir işin olması için başka bir işin olması şarttır. Eki -sa-se’dir. Örnekler Kışın gelmesinin şartı havaların soğumasıdır. Havalar soğursa kış gelir. Başarılı olmanızın koşulu sınavı geçmenizdir. Sınavı geçseniz başarılı olursunuz. “Para verirsen sana da bilet alırım.” “Erken kalkarsan Güneş’in doğuşunu seyredebilirsin.” Fiil çekimi Otur-sa-m Otur-sa-n Otur-sa- Otur-sa-k Otur-sa-nız Otur-sa-lar DİKKAT! Şart Kipi "İSTEK" anlamı verebilir. Şu arabayı keşke biz alsak. Almayı istiyoruz. Ah! Büyüdüğümü bir görseniz. Büyüdüğümü görmenizi istiyorum. Eve gitsek artık. Artık burada beklemesek. DİKKAT! Şart Kipi "ARKA ARKAYA KULLANILDIĞINDA" "SADECE" anlamı verir. Bu sınavdan alsa alsa Ahmet 100 alır. Sınavdan sadece / yalnızca Ahmet 100 alabilir. Diğerleri alamaz anlamı vardır. Babamı anlasa anlasa annem anlar. DİKKAT! Fiilin şart kipi "fiile", ek fiilin şart eki "isme veya haber kipleri / dilek kiplerinden sonra gelir. Bitkileri sulasanız bitkiler kurumaz. fiile geldiği için fiilin şart kipidir. Bu kalem senin kaleminse benimki nerede? isme geldiği için ek fiilin şart ekidir. 3. İSTEK KİPİ -e, -a Fiile getirildiği zaman o işin fiilin yapılmasını "İSTEME" anlamı veren kiptir. Eylemin yapılması veya yapılmaması istendiği durumlarda kullanılır. Eki -e/-a’dır. Örnekler Pikniğe ben de gelmek istiyorum. Pikniğe ben de geleyim. Derslerimize düzenli çalışmayı istiyoruz. Derslerimize düzenli çalışalım. Ben artık eve gideyim. Eve gitmek istiyorum Artık şu işi bitirelim. Hadi şehri bir gezelim. Fiil çekim Gez-e-y-im Gez-e-sin Gez-e- Gez-e-lim Gez-e-siniz Gez-e-ler İstek kipi eki almış fiilin olumsuzu Gezeyim-gezmeyeyim Gezesin-gezmeyesin Geze-gezmeye Gezelim-gezmeyelim Gezesiniz-gezmeyesiniz Gezeler-gezmeyeler Bu kip eki en çok 1. tekil ve 1. çoğul şahıslar için kullanılır. Bir de şuraya bakayım. Şu soruyu çöz de görelim. 4. EMİR KİPİ / BUYURMA KİPİ EKİ YOKTUR Fiilin işin yapılmasını "EMREDEN" kiptir. Fiilden hemen sonra getirilen "-ın, -sın, -sınlar" kişi ekleri sayesinde işin yapılması "EMREDİLİR". İnsan KENDİSİNE veya biz KENDİMİZE emredemediğimiz için bu kipin birinci tekil ben ve birinci çoğul biz şekilleri, çekimleri yoktur. Emir kipinin eki yoktur. Yani fiil tek başına kalır. Örnekler Hemen bilgi eve git! eve gitmeni emrediyor Derhal dışarı çıkın! dışarı çıkmanızı emrediyor Sakla samanı gelir zamanı. samanı saklamanı emrediyor Fiil çekimi ben- sen- öğren o- öğrensin biz- siz-öğrenin onlar-öğrensinler Emir kipiyle çekilmiş fiilin olumsuzu Burada bekle! Burada beklemeyin! Burada beklesin! Burada beklemesin! Burada bekleyin! Burada beklemeyin! Burada beklesinler! Burada beklemesinler! DİKKAT! Emir kipi kullanıma göre "EMİR" değil "RİCA" anlamı verebilir. Şu kalemi bana verin. EMREDİYOR Şu kalemi bana veriniz. RİCA EDİYOR DİKKAT! Emir kipi kullanıma göre "EMİR" değil "İSTEK" anlamı verebilir. Afiyet olsun. EMRETMİYOR. Yedikleriniz yarasın diye İSTEKTE bulunuyor. Allahım, tövbemi kabul et. Haşa EMRETMİYOR. Allah'tan tövbesinin kabul edilmesini İSTİYOR. “TÜRKÇE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu Çok faydalı hoca ödev verdi teşekkürler sizin sayenizde inek öğrenci olucam ->Yazan Ezo Zeynep şahin 9. **Yorum** ->Yorumu Çok güzel ödevimdi teşekkürler yazan hakkını helal etsin ->Yazan Ezo Zeynep şahin 8. **Yorum** ->Yorumu Çok güzel bir şey olmuştu ellerinize sağlık güzel paylaşım olmuş ->Yazan Akın. 7. **Yorum** ->Yorumu Çok güzel bir site teşekkürler arkadaşlar çok güzel olmuş ellerine sağlık ->Yazan Akın 6. **Yorum** ->Yorumu güzel yazılmış dersime çok yardımcı oldu ->Yazan ayşe 5. **Yorum** ->Yorumu ço güzel olmuş teşekkürler ->Yazan ayşe 4. **Yorum** ->Yorumu Cok guzel anlatmis Tebirk ederim bu siteyi yapani ->Yazan selva.... 3. **Yorum** ->Yorumu çok faydalı süper... ->Yazan asi 2. **Yorum** ->Yorumu çok güzel bir anlatım tebrikler ->Yazan adsız 1. **Yorum** ->Yorumu yarın sınavım var başarılar arkadaşlarıma ->Yazan havva. >>>YORUM YAZ<<< Basit Çekimli Fiil Örnekleri 20 Tane 20 tane çekimli fiil örnekleri Çekimli Fiil Basit çekimli fiil demek, içinde bir tane kip eki olan fiil demektir. Basit çekimli fiilin diğer adı basit zamanlı fiil olarak bilinir. Hangi kip eki olursa olsun fark etmez. Fiilin içerisinde sadece bir tane kip kullanılmışsa o fiil, basit çekimli fiildir. Haber kipi veya dilek kipi eklerinden hangisi olursa olsun, kip ve kişi ekini alan fiillere çekimli fiil adını veriyoruz. Sizlere yardımcı olmak amacıyla örnek olarak 20 tane çekimli fiil cümlesi yazdık. Basit Çekimli Fiil Örnekleri Çekimli Fiil Örnekleri 20 Tane Bütün işlerimi yaptım. görülen geçmiş zaman kipi Pazardan mandalina almışlar. öğrenilen geçmiş zaman kipi Suyu okula kadar taşıyın. emir kipi Bana da takım elbise alsak. dilek şart kipi Konuyu çok güzel anlatmışsın. öğrenilen geçmiş zaman kipi İsmail şu anda uyuyor. şimdiki zaman kipi Hep birlikte kaybolan civcivi arayalım. istek kipi Sabah hep erken kalkar. geniş zaman kipi İki dakikada yemeği yedim. görülen geçmiş zaman kipi Hafif bir rüzgâr esiyor. şimdiki zaman kipi Hayatta iyilerin de olduğunu bilmeliyiz. gereklilik kipi Buralara yaklaşık bir metre kar yağdı. görülen geçmiş zaman kipi Maçtan sonra çay içmişler. öğrenilen geçmiş zaman kipi Siz de bizimle gelseniz. dilek şart kipi Beden dersinde epeyce koştuk. görülen geçmiş zaman kipi Zil çalınca kapıyı sen açarsın. geniş zaman kipi Misafirlerimiz üç gün sonra gidecekler. gelecek zaman kipi Çocuklara akıllıca oturmalarını söyle. emir kipi Marketten biraz önce çıkmışlar. öğrenilen geçmiş zaman kipi Dersi sessiz bir şekilde dinleyelim. istek kipi “Rivayet birleşik zamanı ile ilgili 20 tane örnek cümle” konusunu kısaca ele birleşik zamanlı fiil örneklerinden 20 tane buluyormuşuz. şimdiki zamanın rivayeti Havanın kararmasıyla eve geleceklermiş. gelecek zamanın rivayeti Geçen yıl bizim okulda okuyormuşsun. şimdiki zamanın rivayeti Her gün yatmadan önce elli sayfa kitap okurmuş. geniş zamanın rivayeti O zaman okumanın değerini anlamazmışız. geniş zamanın rivayeti Toplantıdan birkaç saate çıkıyormuş. şimdiki zamanın rivayeti Küçükken ben de uykudayken türkü söylermişim. geniş zamanın rivayeti Okuldan sonra telefonlara bakacakmış. gelecek zamanın rivayeti Derste rivayet birleşik zamanlı fiilleri anlatacakmış. gelecek zamanın rivayeti 20 tane rivayet birleşik zamanlı fiil cümlesi yazacakmışız. gelecek zamanın rivayeti Yaptığı davranışın saygısızca olduğunu anlamalıymış. gereklilik kipinin rivayeti Keşke o da bizimle gelseymiş. dilek-şart kipinin rivayeti Sınavda sen de başarılı olaymışsın. istek kipinin rivayeti Zamanında araba kullanmayı öğrenmeliymişim. gereklilik kipinin rivayeti Kurslara katıldığı için bu konuyu önceden biliyormuş. şimdiki zamanın rivayeti Bu hafta tüm yurtta soğuk ve yağışlı hava etkili olacakmış. gelecek zamanın rivayeti Onu ne kadar sevdiğini haykıracakmış. gelecek zamanın rivayeti Sınıfta rivayet birleşik zamanlı fiile örnekler verecekmişsin. gelecek zamanın rivayeti Bu yılın sonunda mezuniyet töreni düzenleyeceklermiş. gelecek zamanın rivayeti Bizim çocuk, derste öğretmenin anlattıklarını iyi dinliyormuş. şimdiki zamanın rivayeti

20 tane geniş zaman cümlesi